محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1601
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
جنگ با روس هستند چندان التفاتى به شورش يونان ندارند - رشيد پاشا صدراعظم عثمانى سردار قشون برّى عثمانى است كه با ديهبيچ سردار روس در منازعه مىباشد - بسكويچ در آسيا با عساكر عثمانى مىجنگد - با وجوديكه ايلچى روس در ايران مقتول شده بسكويچ از وحشت اينكه مبادا ايران مجددا با روس شروع به جنگ كند كمال تزلزل را دارد - شكست رشيد پاشاى صدراعظم از ديهبيچ در سيليسترى - ملاقات امپراطور روس و پادشاه پروس در برلن - ديهبيچ از كوه بالخان عبور كرده به سمت اسلامبول مىراند و به ادرنه ورود مىنمايد - بسكويچ ارزن الروم را فتح مىكند و به طرابوزان مىشتابد - مداخلهء دول فرنگ در كار عثمانى و روس و ممانعت كردن روس را از پيشآمدن به طرف اسلامبول - روسها از فتوحات خود چندان فايده نبرده مگر مصّب دانوب را متصرّف مىشوند - و ملداوى و والاشى ( افلاق بغدان ) بعد از اين از خود حاكم خواهند داشت - در سربستان والى از خود تعيين مىكنند و در زير حمايت روس مىباشند - آزادى يونان را عثمانى مىشناسد . ( فرانسه ) - مقدّمات منازعهء فرانسه با الجزاير . ( ايطاليا ) - فوت لئون دوازدهم پاپ و جلوس پى هشتم به پاپى به جاى او . ( هلاند ) - بلژيك كه در تحت سلطنت هلاند است بناى شورش و مخالفت را با هلاند مىگذارد . ( پرتوغال ) - دنميگل پادشاه تازه بناى تعدّى را مىگذارد و هزار و صد نفر را پنهان و آشكار به قتل مىرساند و پنجاه هزار نفر را جلاى وطن مىدهد و بيست و نه هزار نفر را حبس مىكند . [ سنهء 1246 هجرى - سنهء 1830 مسيحى ] آسيا - ( ايران ) - در اين سال فيما بين نواب محمد حسين ميرزاى حشمت الدّوله و نواب محمّد تقى ميرزاى حسام السلطنه جنگ درگرفت - تبيين آنكه حشمت الدوله بعد از آنكه چندى از حكومت كرمانشاهان معزول بود اهالى آن ولايت ايشان را از دربار همايون استدعا نمودند و حشمت الدوله به حكومت كرمانشهان رفت و از آنجا كه ملازمان حسام السلطنه به رعايا تعدّى مىنمودند اهالى خوزستان و لرستان به حشمت الدوله گرويدند و حشمت الدوله به خرّمآباد آمد و تمامى اهالى لرستان از